Лазарова сабота или Лазарици или Лазаровден — еден од поголемите христијански празници од пролетниот циклус којшто е променлив празник и секогаш се паѓа еден ден пред Цветници, кои се точно една недела пред најголемиот празник Велигден. На овој ден се споменува чудесното воскресение на четиридневно упокоениот Лазар извршено од Исус Христос. Овој настан бил на шест дена пред предавството и убиството на Христос на Голгота. На Лазарева сабота обичај е да се носат гранчиња од врба што симболично претставува свечено Христово влегување во Ерусалим, каде што го пречекале следбениците.

Во Македонија овој празник има големо значење и масовно се прославува низ целата земја. Од раните утрински часови групи девојчиња облечени во традиционална невестинска облека одат низ населените места и пеат лазарски песни. Има повеќе лазарски песни и се користат според личниот, семејниот или општествениот статус на лицето за кое е наменета песната.

Песните обично се со оптимистична и духовита содржина и посакуваат здравје, успех и напредок.Лазарова сабота или Лазарици или Лазаровден — еден од поголемите христијански празници од пролетниот циклус којшто е променлив празник и секогаш се паѓа еден ден пред Цветници, кои се точно една недела пред најголемиот празник Велигден.

На овој ден се споменува чудесното воскресение на четиридневно упокоениот Лазар извршено од Исус Христос. Овој настан бил на шест дена пред предавството и убиството на Христос на Голгота. На Лазарева сабота обичај е да се носат гранчиња од врба што симболично претставува свечено Христово влегување во Ерусалим, каде што го пречекале следбениците.

Во Македонија овој празник има големо значење и масовно се прославува низ целата земја. Од раните утрински часови групи девојчиња облечени во традиционална невестинска облека одат низ населените места и пеат лазарски песни. Има повеќе лазарски песни и се користат според личниот, семејниот или општествениот статус на лицето за кое е наменета песната. Песните обично се со оптимистична и духовита содржина и посакуваат здравје, успех и напредок.

Исус веќе четврта година го проповедал своето учење, а бидејќи за Пасха мноштво народ доаѓал во Ерусалим за да го прослави празникот и Исус по четврти пат доаѓал како учител. Но тогаш разбрал дека неговиот пријател Лазар од Витанија е тешко болен. Исус веднаш се упатил тамо но стигнал четири дена по неговата смрт и по погребот. Сестрите на Лазар, Марта и Марија го прекориле Исуса велејќи му дека ако дојдел на време немало Лазар да умре. Марта уште му рекла: „Господи, ако беше Ти овде, немаше да умре брат ми.

Но и сега знам што и да посакаш од Бога, Бог ќе ти даде“. Легендата вели дека Бог сакал Лазар да умре за врз него да се манифестира силата Божја. Кога дошол до гробот Исус го повикал Лазара: „Лазаре, излези надвор“. И Лазар веднаш излегол завиткан со платно на рацете и нозете и со крпа околу лицето. Сите што го виделе тоа се почудиле и поверувале дека Исус е синот Божји. Со овој чин Исус уште повеќе се здобил со слава. И пак се упатил кон Ерусалим.

Во Македонија со Лазаревата сабота се поврзани повеќе обичаи и песни познати како лазарски. Ги изведуваат девојки во групи одејќи по куќите и низ населените места и пресретнувајќи ги луѓето. Лазарките му пеат посебна песна на секој човек зависно од неговата возраст и општествената положба и за тоа добиваат дарови, најчесто пари. Во овие песни се велича личноста, се посакуват напредок на семејството здравје и среќен живот на поединецот. Овој обичај се нарекува Лазарување.

На овој ден обично се оди на река и се вели: Колку далеку го фрлив овој камен, толку подалеку да биде змијата од мене! На овој ден се бере цвеќе, но не се внесува дома, туку важно е да се остави во дворот. Со цвеќето се кити домот, а со водата каде стоело се замиваат домашните.

Неделата, една седмица пред Велигден е празникот Цветници познат уште и како Цветоносна недела и Врбица, што се празнува во спомен на влегувањето на Исус во Ерусалим, кога неговите ученици и симпатизери кршеле цвеќе од дрвјата и врбови гранки и со нив, како и со својата облека му го постилале патот по кој минувал. Саботата пред Цветници се вика Лазарева Сабота или Лазарица, односно Лазара. Според преданието, во саботата умрел Лазар од Витанија, а во неделата Исус го воскреснал. Поради тоа во народот неделата се смета за поголем празник од саботата.

Според тогашните закони учител можело да биде само лице што наполнило триесет години. Исус веќе четврта година го проповедал своето учење, а бидејќи за Пасха мноштво народ доаѓал во Ерусалим за да го прослави празникот и Исус по четврти пат доаѓал како учител.

Но тогаш разбрал дека неговиот пријател Лазар од Витанија е тешко болен. Исус веднаш се упатил таму, но стигнал четири дена по неговата смрт и по погребот. Сестрите на Лазар, Марта и Марија, го прекориле Исуса велејќи му дека ако дојдел на време немало Лазар да умре. Марта му рекла: „Господи, ако беше Ти овде, немаше да умре брат ми. Но и сега знам што и да посакаш од Бога, Бог ќе ти даде“.

Легендата вели дека Бог сакал Лазар да умре за врз него да се манифестира силата Божја. Кога дошол до гробот, Исус го повикал Лазара: „Лазаре, излези надвор“. И Лазар веднаш излегол завиткан со платно на рацете и нозете и со крпа околу лицето. Сите што го виделе тоа се почудиле и поверувале дека Исус е синот Божји. Со овој чин Исус уште повеќе се здобил со слава. И пак се упатил кон Ерусалим.

Кога стигнал во подножјето на Маслиновата гора, Исус пратил двајца свои ученици во Витфагија за да му донесат осле (магаре) и ослица. Им рекол: „Одете во селоно, што е наспроти вас и веднаш ќе најдете врзана ослица и осле со неа; одврзете ги и доведете ми ги. А ако ви рече некој нешто, ќе му кажете дека му се потребни на Господа и веднаш ќе ги прати“.

Учениците ги донесле, а потоа ги ставиле на ослето своите облеки врз кои седнал Исус и така влегол во Ерусалим поздравен од мноштво народ. Ваквиот пречек на Исус во Ерусалим бил последица од неговата голема популарност меѓу народот уште повеќе зголемена по воскреснувањето на Лазара. Се поставува прашањето, зошто Исус во Ерусалим влегол качен на магаре?

Толкувачите на Светото Писмо истакнуваат дека кај источните народи магарето било симбол на мирот, наспроти коњите што служеле за водење војни. Магарето мирно му служело на човекот, како што и Исус му служел на народот. Пречекувајќи го Исуса воодушевениот народ со цвеќе, врбови гранки, но и со својата облека го постилал патот и пеел: „Осана на синот Давидов. Благословен е оној кој доаѓа во името Господово. Осана на вистините“.

Во спомен на ова свечено влегување на Исус во Ерусалим уште од најраните христијански времиња е востановен празникот Цветници кој, меѓутоа, се празнува од III век. На иконата овој чин е насликан како Исус јава на магаре, а неговите ученици и народот му го постилаат патот со цвеќе и облека.

Џез вечер со Клод Болинг ќе се одржи на 16 април 2025/ среда/ од 19 часот во фоајето од ЦК „ Марко Цепенков“. Ќе настапи TOOT QUARTET, (Стојанче Косовски-труба, Емилија Кабранова Филипова-пијано, Зоран Павлоски-контрабас Филип Шурбевски-тапани).

Тоот свитата на Клод Болинг за трубач и џез пијано трио, напишана е специјално за францускиот виртуоз трубач Морис Андре кој премиерно ја извел во 1980 година и е важно дело во репертоарот за труба и е едно од најтешките, каде трубачот свири на 5 различни труби.

Toot quartet концертираат од 2020 година.

*********************************

Клод Болинг роден на 10 април 1930 година, е француски џез пијанист, композитор, аранжер и повремено извeдувач. Роден е во Кан, студирал на Конзерваториумот на Ница, а потоа во Париз. Детски генијалец, на 14 години професионално свири џез пијано. Тој има големи заслуги за  традиционалното заживување на џезот кон крајот на 1960-тите и се дружел со Оскар Петерсон.Пишува музика за 75 филмови, 44 музика за телевизиски серии,  музика за биг бенд, 11 композиции во кросовер стил за пијано, флејта, виолончело, труба, виолина, гитара, саксофон кои се микс од популарна, џез, класична музика. Болинг е исто така познат по серија соработки на „кросовер“ со класични музичари. Неговата свита за флејта и џез пијано трио со Жан-Пјер Рампал, мешавина од барокна елеганција со модерна нишка, е топ селер долги години, а потоа и другите дела во тој стил. Бил особено популарен во Соединетите држави, на врвот на хит-парадата две години по објавувањето и на најдобрите 40 на Билборд за 530 недели, приближно десет години. После неговата работа со Рампал, Болинг продолжи да работи со многу други музичари, од различни жанрови, меѓу кои и гитаристот Александре Лагоја, виолинистот Пинчас Зукерман, трубачот Морис Андре и виолончелистот Јо-Јо Ма. Тој исто така работел и имал почит на многу други, вклучувајќи ги и Лионел Хемптон, војводата Елингтон, виолинистот Стефан Грапели, Џанго Рајнхард и Оскар Петерсон.

****************************************************

Податоци за изведувачите:

Стојанче Косовски-труба. Од 2005 година е прв трубач на Македонската опера и балет каде работи до денес. Соработувал со Воениот оркестар на Р. Македонија, Македонската филхармонија, Градски дувачки оркестар на Скопје и Битола и Камернаta опера – Битола, настапувал со Младинскиот оркестар на Јапонија во Виена. Учесник на многу семинари и натпревари. Бројни настапи како солист, со оркестри и дел од камерни состави низ цела Mакедонија, Србија, Бугарија, Турција.

Емилија Кабранова Филипова-пијано.Активна на музичката сцена како солист, камерен музичар, пијано придружник. Дел од камерните состави “Ad libitum” trio сок ое издаваат ЦД, Pezzanov Piazzolla Project, Toot quartet. Настапува ширум Македонија, Србија, Бугарија, Хрватска, Албанија, Косово на бројни фестивали како:”Skopje summer”,Skopje street music festival”, “Chamber fest Durres”-Драч, Меѓународен фестивал за класична музика”Врњци”-Врњачка бања, “Balchik classic days”-Балчик, ”Festival Polyhimnia”итн.

Зоран Павлоски-контрабас.Контрабасист во оркестарот при Mакедонската опера и балет, активен на домашната и странската сцена преку 25 години, составен дел од многу џез, класични и етноворлд состави од земјава и странство. Партиципант е во повеќе од 30 цд и лп изданија. Свири на инструменти што ги изработува самостојно и многу светски контрабасисти свират на инструменти изработени на него. Тој е прв контрабас во еминентниот камерен оркестар ,,Скопски солисти“. Покрај тоа, свири и науникатен петжичен пиколо контрабас (chello-bass). Исто така, тој е и единствениот претставник од земјава во светски реномираното International Double bass society.

Филип Шурбевски, тапани. Вработен во оркестарот на Македонската опера и балет како прв тимпанист до денес, исто така хонорарно соработува и со националната филхармонија и дувачкиот оркестар на град Скопје, соработувал со камерниот состав Св. Софија, камерниот состав за современа музика, Битолската камерна опера. Филип Шурбевски го создава Езгија три специјализиран состав за чалгиска музика каде се редат бројни настапи во Македонија, Европа и Соединетите Американски Држави.Од основањето е прв тимпанист во оркестарот за филмска музика    F.A.M.E.S. –Скопје.

Градоначалникот на Општина Битола Тони Коњановски, денеска ги посети ракометарките на сениорската женска ракометна селекција на Македонија, кои утре во 18 часот ќе го одиграат реванш натпреварот од баражот за пласман на светско првенство против Полска.

На куса средба со македонските ракометарки, Коњановски, посака голем успех на ракометарките и селекторот на репрезентацијата, победа и пласман на светското првенство што ќе се одржи во Холандија и Германија.

-Голема чест за градот е тоа што Битола е домаќин на еден ваков значаен натпревар. Битолската публика која го познава ракометот ќе даде целосна поддршка за успех и победа, истакна Коњановски.

Цената на влезниците е 100 денари, а собраните средства од продажбата на влезниците ќе бидат донирани за настраданите во Кочани.

Македонија утре во Битола ќе брка негатива од 4 гола, по поразот во Полска со 22-18.

Во касарната „Мирче Ацев“ во Прилеп, денеска припадниците на Артилерискиот баталјон го одбележаа Денот на единицата.

Со одлука на поранешниот претседател на Република Македонија, д-р Ѓорге Иванов, 10. Април е одреден за Ден на артилерискиот баталјон како датум на кој е формирана првата артилериска единица во самостојна Македонија.

Во рамките на свеченоста, искрени честитки беа упатени на досегашниот командант, потполковник Славчо Кузманоски, кој по пет години успешно раководење го предаде командувањето на баталјонот. Неговиот професионализам и посветеност, како и плодната соработка со локалната самоуправа, беа нагласени како клучни фактори за напредокот на баталјонот и стабилноста на безбедносниот систем на земјата.

На свеченоста присутни беа градоначалникот на општина Прилеп, Борче Јовчески и претседателката на Советот, Ирена Стерјовска Локвенец.

-Во мое лично име и во име на Општина Прилеп, упатувам искрени честитки по повод одбележувањето на 10 Април – Денот на артилерискиот баталјон. Посебна благодарност и признание упатувам до досегашниот командант, потполковник Славчо Кузманоски, за неговото посветено и професионално раководење, како и за искрената и плодна соработка со локалната самоуправа. Ви посакувам многу успех, здравје и нови достигнувања на секое поле во понатамошната кариера. Воедно, упатувам најсрдечни честитки и добредојде до новиот командант, потполковник Сашко Палески. Убеден сум дека со својот капацитет и визија ќе продолжи со успешно водење на баталјонот и со продлабочување на соработката со нашата заедница – напиша Јовчески.

Хуманоста и солидарноста повторно ќе бидат во фокусот на прилепчани! Овој пат, преку забава, смеа и добро расположение, жителите на Прилеп ќе имаат можност да помогнат на едно семејство во неволја.

На 17 април 2025 година, во 19:00 часот, во MONARCA , ќе се одржи хуманитарен Stand Up Comedy настап, организиран од Црвениот крст на Република Македонија – Општинска организација Прилеп, во рамките на програмата „Црвен Крст во Акција – Промоција на Хумани Вредности“ (ЦКА-ПХВ).

Главен изведувач на вечерта ќе биде популарниот стенд-ап комичар Александар Георгиевски, кој со својот уникатен хумор и харизма ќе ја насмее публиката, но и ќе ја потсети на важноста на човечката поддршка.

Сите средства собрани од продажбата на влезниците (кои чинат само 200 денари) ќе бидат донирани за семејството Јованоски, кое остана без својот кров над главата по катастрофалниот пожар во февруари оваа година. Пожарот ја уништи нивната куќа, а без кровот, живеењето во неа е невозможно, оставајќи ги во многу тешка состојба. Секој купен билет значи чекор поблиску до обновата на нивниот дом и враќање на нормалниот живот.

Зад оваа иницијатива стои тимот на млади волонтери од ЦКА-ПХВ, кои посветено работат на разни хуманитарни проекти во Прилеп. Тимот, предводен од тим-лидерот Матеј Трајкоски, подготви незаборавна вечер исполнета со смеа, но и со значење.

Влезниците може да се набават преку контакт со организаторите на 075/767-407 (Матеј) или на самата врата пред почетокот на настанот.

Не пропуштајте шанса да бидете дел од една вечер која ќе ви донесе насмевки, но и ќе направи разлика во нечии животи. Доаѓаме да се смееме, но и да помогнеме!

На 15 април 2025/ вторник/ од 19.00 часот во фоајето од ЦК „Марко Цепенков“ ќе се одржи шестиот дел од проектот „Процеп во процес“ при што ќе биде претставена книгата  – „Магла и месечевина“ од Меша Селимовиќ, промоција на македонскиот превод.

Гласовите од минатото многу подлабоко и помоќно одекнуваат кога ќе го надживеат вртлогот на времето. Живееме доба кога преживуваме (иако не на своја кожа, но последиците ги чувствуваме) неколку траорни војни, чии текови преку медиумите ни се пласираат како некој вид на бизарен воајеризам и „шоу бизнис“ производ. Токму во тој период, на читателската публика во Македонија ѝ пристигна преводот на македонски јазик на делото „Магла и месечевина“ од Меша Селимовиќ. За ова четиво самиот Селимовиќ ќе каже дека е неговото артистички најуспешно дело.

„Ова е текст на молкот, кој чудесно се наметнува врз сè што ликовите зборуваат. Војната е вплетена и како општествена позадина, но и како борба во самиот човек, бидејќи се прикажуваат човечките искушенија во немирни времиња, додека во совеста наликовите се случува голем внатрешен судир“, се вели во краткиот опис за книгата поместен на задната страница од македонското издание кое за нашата публика пристигна во 2024 година.

Психолошки длабоко профилираните ликови во романот кои ја преживуваат Втората Светска војна и префинетата, суптилна нарација проткаена со лирски финеси и еден сеприсутен гласен молк, во превод на македонски јазик ни ги пренесува преведувачот Ѓоко Здравески, кој оваа вечер ќе говори за овој краток роман на Селимовиќ.

Издавачот Жарко Кујунџиски од издавачката куќа „Антолог“, која го издаде македонскиот превод на „Магла и месечевина“, за ова издание вели дека проект со кој сакале постепено и темелно да го опфатат книжевниот опус на Меша Селимовиќ, со што некои дела за прв пат ќе бидат издадени во превод на македонски јазик.

Преведувач на книгата и промотор: Ѓоко Здравески
Модератор: Александар Еленин

Министерот за култура и туризам Зоран Љутков и државниот секретар Марија С. Ѓоргова денеска го посетија манастирскиот комплекс „Трескавец“ во Прилеп каде што треба да започне реализацијата на проектот за конзервација и реставрација на архитектурата и живописот на црквата „Успение на Пресвета Богородица“. Во изминатиот период овде беа реконструирани и опожарените конаци, а со тоа по повеќе од десет години се овозможи враќање на монашкото братство во овој комплекс.

– Во македонскиот духовен центар, манастирскиот комплекс „Трескавец“, наскоро треба да започне реализацијата на капиталниот проект на Владата и на Министерството за култура и туризам за конзервација и реставрација на црквата „Успение на Пресвета Богородица“. Основниот проект за санација и конструктивна консолидација на црквата, отстранување на влагата и реконструкција на подот е во завршна фаза. Очекувам во периодот што следува да се обезбедат сите дозволи за да можеме да почнеме со реализација на овој капитален проект, за кој за почеток обезбедивме 4 милиони денари. Во текот на 2026, пак, ќе се работи и на проектот за конзервација на живописот во црквата – рече Љутков.

Тој додаде дека овој комплексен проект ќе биде реализиран од мешани тимови од стручни лица од Заводот за заштита на спомениците на културата и музеј – Прилеп, Европскиот центар за византиски и поствизантиски споменици од Солун, Република Грција, Заводот и музеј – Битола, Националниот конзерваторски центар, ИЗИС и од Градежен факултет – Скопје.

– Сакам да им се заблагодарам на сите учесници во проектот, како и на докажаните експерти во областа на заштитата од Република Грција кои денеска и лично допатуваа овде, во Трескавец, за да се запознаат со состојбата и да направат увид во досегашната изведба на проектот – рече Љутков.

Претходно, Љутков ги посети и црквата „Св. Благовештение“ и археолошкиот локалитет „Стибера“.

– Работите на капиталниот проект за конзервација и реставрација на црквата „Св. Благовештение“ треба да завршат до крајот на годинава. Треба да се изврши уште конструктивно зацврстување на носечката конструкција на иконостасот и конзервација и реставрација на резбата, за што се обезбедени 2,1 милиони денари, додека за соодветна туристичка презентација и промоција на археолошкиот локалитет „Стибера“, во тек се активности за тековно одржување. Археолошките истражувања на ова наше културно добро од највисок ранг ќе продолжат кон крајот на август.

Во врска со Центарот за култура „Марко Цепенков“, министерот информираше дека во најкраток рок ќе биде постапено по забелешките од Државниот завод за заштита и спасување и објектот повторно ќе биде ставен во функција.

Кризниот штаб за заштита и спасување на општина Битола во проширен состав, на денешната седница разговараше за раната превенција од пожари, подигнувањето на степенот на подготвеност на ТППЕ Битола, како и раната превенција во однос на можни поплави.

На седницата, се разговараше за состојбата на ТППЕ Битола, кои се утврдените потреби и недостатоци, со цел во случај на пожар, единицата да реагира соодветно, бидејќи, според најавените прогнози, годинава се очекуваат високи температури. Се детектираа и можните точки за потенцијално избивање на пожар.

Поради можности од поголема количина на вода во наредниот период, од подрачната единица на Водостопанство подружница Битолско Поле, информираа дека до сега е исчистена каналска мрежа во должина од 17 километри на територијата на општина Битола.

Од сите надлежни институции, вклучени во кризниот штаб за заштита и спасување, односно од јавните претпријатија Македонски шуми, Национален парк Пелистер, Македонија пат, Стрежево, битолските јавни претпријатија Водовод, Комуналец, Нискоградба, ДЗС и ЦУК, побарано е да достават податоци со какви капацитети располагаат во однос на пожари и останати временски непогоди. По нивното сумирање, податоците ќе бидат доставени до Заедницата на единиците на локалната самоуправа (ЗЕЛС), со цел да се знае со што располага општина Битола, во однос на човечки кадар и опрема.

Заменик претседателот на Владата и министер за транспорт и врски, Александар Николоски, денеска оствари работна средба со ЗЕЛС, каде се разговараше за изработка на нова унифицирана постапка за поставување на урбана опрема за сите општини.

-На средбата се разгледуваа можностите за воспоставување на законско доуредување на постапката за поставување на урбана опрема, односно можноста за изработка на нов Правилник со кој ќе се уредува постапката за поставување на урбаната опрема. Работната група составена од претставници од Министерството за транспорт како и претставници од ЗЕЛС, во следниот период заеднички ќе работат на подготовка на прописите и во еден разумен рок се очекува да биде изготвен и нов Правилник за оваа намена. Владата и министерството за транспорт гледа на општините како рамноправен партнер во креирање на законски решенија посебно во делот на градењето и градежното земјиште – напиша Николоски.

Од мал бизнис кој започна да се развива пред 23 години, до најсовремен салон за автоделови во Македонија. “Матадор” е единственото место каде ќе најдете буквално се’ за вашите возила.

Резервни делови за секаков вид автомобили, гуми, акумулатори, автокозметика и галантерија од секаков вид, се само мал дел од единствениот и уникатен асортиман на производи кои можете да ги најдете во продажните објекти на “МАТАДОР”.

Ги краси професионалност, брза испорака на услуги и огромна љубезност и почит кон клиентите. Вработените се тука да ви објаснат буквално се’, тие се вистински партнер чии инструкции и совети, со сигурност ќе ви овозможат час поскоро да најдете соодветно решение за вашите возила. А доколку некој дел не е достапен во моментот, не грижете се, затоа што само тука ќе го довиете во најкраток можен рок.

А професионализмот, општествената одговорност и постојаното следење на иновации и понудата на светскиот пазар, на компанијата во минатите години и’ донесе голем број признанија. Па така трета година по ред МАТАДОР Прилеп го доби највисокото признание за најдобар партнер во Македонија, од светски познатата компанија Liqui Moly.

И не само тоа, компанијата низ годините во безброј случаи покажа општествена одговорност со каква ретко кој може да се пофали. Често тоа било без “фанфари”, тивко, со желба да се помогне секаде каде имало потреба. Од хуманитарни настани, до спорт, култура, медиуми…компанијата помагала секогаш и секаде.

Затоа “Матадор” е прилепски бренд број еден и број еден дестинација кога ќе се јави проблем со возилото.