По дванаесетти пат на плоштадот “Никола Мартиноски” во Крушево, синоќа во пресрет на големиот празник Божик, се одржа традиционалната манифестација „Дева“.

Што е Дева?

Накратко, Дева е празник кој го слави појавувањето на ѕвездата која го најавува Христовотo раѓање.

Како се чествува?

Машки деца или возрасни мажи ги посетуваат домовите на Крушевчани држејќи во раката шестокрака ѕвезда и пеејќи песна со која го најавуаат Христовото раѓање. Домаќините за тоа ги даруваат со муштулук.

Што е Дева во чест на новото раѓање?

Тоа е проект на СОУ „Наум Наумовски – Борче“ од Крушево изработен во рамките на одржливиот развој на туризмот.

Се потпира на три компоненти:

-економска да обезбеди приход на месното население. Затоа се тука индивидуалните производители од Крушево. Тука се и угостителските објекти од градот, наши редовни поддржувачи, кој имаат за цел да се претстават и да го испочитуваат празникот

-еколошка компонента, која во нашиов случај е запазена со минимална заштеда на електрична енергија. Како? Така што секој од нас, утрешната Бадникова вечера ќе ја помине во блажена атмосфера само под светло на бадниковите свеќи

-и трета компонента – социјална, која има за цел да го потпомогне месното население. Затоа е тука касичката, во која се собираат средства за првото бебе кое ќе се роди помеѓу две Деви на територијата на градот Крушево. Во тој дел покрај вас, многу ќе помогнат и нашите учениците, кои со ѕвездата ќе ги посетат домовите во Крушево и ќе го најават раѓањето Христово.

Младите демонстрираат вековна традиција. Велат, само во Крушево, па дури до Витлеем. Предбожиќни песни, навестувањата, голем број изработени шестокраки црвени ѕвезди, како онаа во Витлеем кога било навестено Исусовото раѓање.

Крушевчани се горди на традицијата која им ја објаснуваат детално на посетителите и на гостите, а тие, пак, гостите, воодушевени од впечатоците – на градскиот плоштад среде Крушево пробуват од посната трпеза, се топлат со напитоците во петојануарската зимска вечер и воодушевено се подготвени да им раскажувата на блиските и на пријателите – Предбожиќната петтојануарска вечер во Крушево вреди да се доживее.

Голем број деца и млади ја запеаја “Вечниот Бог” на Бадникова поворка и во малото Кривогаштани. Бадниковите поворки денеска традиционално се одржуваат низ целата држава, а од година во година се поголем е одзивот кај младите и децата.

Браво за Кривогаштани, до година уште побројни! За многу години!

Mашката репрезентација на Македонија ја одработува втората фаза од подготовките за настапот на СП 2025, а ракометарите и стручниот штаб ќе имаат уште поголема мотивација на престојниот Мундијал.

Премиерот на Македонија, Христијан Мицкоски, при посетата на ракометарите на еден од тренинзите им ветил дека ќе добијат по милион денари за секоја остварена победа во Хрватска.

Македонија е во група со Унгарија, Холандија и Гвинеја во првата рунда од СП 2025, а доколку обезбеди пласман во главната рунда, нашата селекција ќе се соочи со трите најдобри од групата во која се Франција, Кувајт, Катар и Австрија.

Македонската експедиција ќе остане до утре во Скопје, пред да замине во Хрватска, каде на 8 јануари ќе игра против домаќинот на СП пријателски натпревар. Потоа следуваат уште две контроли, со клубот Сесвете и Зеленортските Острови.

Пред настапот на ЕП 2024, женската репрезентација исто така имаше ветена премија за секоја евентуална победа, но дамите за жал остварија само реми против Турција и два порази против Шведска и Унгарија.

Оваа година, под мотото: “Пренеси ја Божикната радост до секое срце!”, со гордост ја продолживме традицијата на „Бадникови поворки“ во Прилеп.

Низ улиците на нашиот град, насекаде се слушаа звуците на детски гласови кои пееја песни исполнети со надеж и благодарност, најавувајќи го раѓањето на Исус Христос и носејќи пораки за љубов и мир.

Со срце исполнето со радост ги слушавме традиционалните песни: „Вечниот Бог“, „Тропар на Рожденство Христово“ и „Кондак на Рожденство Христово“. Овие звуци се симбол на нашата вера, култура и наследство, кои со љубов ги пренесуваме на најмладите за да ги зачуваме за идните генерации.

Прилепчани ја продолжија традицијата на собири во своите маала околу коледарските огнови. Со вкусна посна трпеза, греана ракија, вино и многу музика и оро, синоќа се празнуваше Коледе, речиси секаде низ градот.

Сите маала имаа свои огнови, а прилепчани се дружеа околу нив. Коледарите имаа пријатни временски услови, па затоа ги имаше и во толку голем број околу огновите.

За најголема пофалба се коледарите од улицата “Мирче Ацев” на Рид, за кои може да се каже дека беа најбројни покрај коледарскиот оган. Сложни како едно јато, и млади и постари…. го направија адетот, а нас ни испратија едно одлично кадро од нивната дружба.

За неколку недели пуштаме во употреба три големи капитални проекти. Првиот веќе го пуштивме во употреба, а тоа експресниот пат Куманово – Страцин – Крива Паланка. Вториот е експресниот пат Градско-Дреново дел од коридор 10 д и третиот е проектот кој се најавува уште кога бев дете, а сега прв пат има реализација а тоа се првите 40-тина километри од пругата кон Бугарија, потегот од Куманово до Бељаковце, истакна вицепремиерот Николоски во гостувњето во Дневникот на ТВ Сител.

-Јас не се сеќавам во Македонија за неколку недели да се отворат три крупни капитални проекти, што мислам дека е добро и за целокупната енергија во државата. Гледам многу позитивни коментари после настанот вчера, народот сака добри вести, сакаат реализирани проекти, сакаат да видат дека може нешто да се заврши. Кога бевме избрани се соочивме со проекти кои немаа јасен проектен менаџмент или беа заглавени го огромни проблеми. Сега тоа се е сменето. Реков Градско – Дреново ќе го пуштиме во сообраќај. Почнавме да го градиме автопатот Прилеп -Битола што значи дека и тој дел ќе биде квалитетно поврзан. Од другата страна на коридор 8 веќе имаме автопат Скопје-Тетово, можам да најавам дека овој месец започнуваме со изградба на автопат Тетово-Гостивар бидејќи ова што сега го имаме не е автопат. Гостивар -Букојчани веќе се работи на популарната Стража, Букојќани -Кичево веќе имаме тендерирање и Кичево -Охрид интензивно се работи, што значи дека заедно со експресниот пат што сега го пуштивме некаде во 2028 година од Охрид до Крива Паланка ќе има или автопат или експресен пат што ќе значи целосен реализиран коридор 8 и ние ќе сме единствена држава која на мапата на коридор 8 ќе имаме целосна врска затоа што тоа е наша стартешка предност, истакна вицепремиерот Николоски.

Поврзани теми

Вицепремиерот и министер за транспорт Александар Николоски, во синоќешното гостување во Дневникот на ТВ Сител истакна дека претстои силен развој во авиосообраќајот и во следниот период најави нови дестинации за граѓаните.

Тој потенцираше дека шест дестинации се веќе потврдени, од Скопје директно во наредниот период ќе се лета за Барселона, Дубаи, Лион и Штутгарт, додека пак од охридскиот аеродром директно ќе се лета за Базел и до Истанбул на новиот главен аеродром, за што веќе се продаваат авионски карти од Сиднеј, Вашингтон и од Торонто за Охрид.

Покрај овие шест, Николоски вечерва најави уште четири нови авионски линии од македонските аеродроми.

“Ќе се лета од Скопје за Амстердам, од Скопје за Париз, и тоа до најблискиот аеродром до центарот – аеродромот “Орли”, имаме најава од “Катар Ерлајнс” дека ќе отворат најмалку една дестинација и многу интензивно работиме Скопје да стане само третиот главен град на Балканот од каде што ќе има прекуокеански летови. Во моментов прекуокеански летови има од аеродромот од Истанбул и аеродромот во Белград, а нашата цел е Скопје да биде третиот град од каде што ќе се лета прекуокеански”, истакна министерот Николоски.

Тој исто така најави и целосна реконструкција на терминалната зграда на охридскиот аеродром што ќе се реализира во следните неколку месеци, објект кој не е реконструиран откако е изграден.

Под мотото ,,Пренеси ја Божикната радост до секое дете” околу 300 дечиња од утрово во Прилеп учествуваа во традиционалната Бадникова поворка и го најавија Христовото раѓање – Божик.

Пеејќи ја песната “Вечниот Бог”, поворката започна од Камената бина, а дечињата се движења кон параклисот на Св. Никола, па покрај пицериијата „Леоне“, кон пешачкиот премин кај аптеката „Зегин“, низ Старата чаршија, а потоа кон плоштадот, покрај Участакот, и кон НУЦК “Марко Цепенков” и повторно се вратија на Камената бина.

Тука со колетчиња ги даруваше градоначалникот на општина Прилеп, Борче Јовчески, a дечињата одново запеаја и пренесоа радост и среќа.

Инаку ова е најголема Бадникова поворка досега во Прилеп. Минатата година бројката на деца кои учествуваа во поворката беше околу 200.

Од полицискиот билтен на МВР:

-На 04.01.2025 во 16.40 часот во ОВР Прилеп Д.А.(55) од Прилеп, пријавил дека на ул.„Борис Кидрич“ во Прилеп бил физички нападнат од страна на непознато лице.

-На 04.01.2025 во 12.00 часот во ОВР Прилеп С.Р.(42) од Прилеп пријавил дека на ул.„Дабничка“ во Прилеп заедно со неговите синови биле физички нападнати од Р.Л. и уште две лица кои, притоа употребиле и дрвен предмет и им нанесле телесни повреди.

Се преземаат мерки за расчистување на двата настани – информираат од СВР Битола.

Бадник се нарекува денот пред роденденот на Исус Христос (Божиќ), според христијанската традиција. Бадник се слави еден ден пред Божиќ и со коледарските огнови и со малите деца коледарчиња се најавува Рождеството Христово.

Бадник претставува ноќ на мирот, радоста и на сплотеноста. Овој празник е поделен на два дела – периодот од полноќ до пладне на 6 јануари е Коледе, а од пладне до полноќ се слави Бадник.

Бадник паѓа на 6 јануари секоја година, а Божиќ на 7 јануари. Суштината на празникот е во радоста на христијаните пред големиот ден — Христовото раѓање. Истовремено, со овој ден завршуваат и божиќните пости.

Божиќ е најрадосниот празник за Македонците. Првиот ден е секогаш 7 јануари и се празнува три дена. Луѓето се поздравуваат со: „Христос се роди!“, а се отпоздравуваат со: „Навистина се роди!“

Македонскиот народ со многу внимание и почит го празнува Божиќ, кој започнува да се слави со Бадник.

Денот наспроти Божиќ се празнува со низа обичаи. Со традиционална бадникова посна трпеза, со желби за многу здравје, среќа и бериќет во претстојната година и годинава православните христијани ќе ги дочекаат божикните празници, претежно во кругот на најблиските.

Бадникови гранчиња

Бадниковите гранчиња се симбол на среќата, љубовта и светлината, со кои православните верници ги украсуваат домовите за бадниковата вечер, во пресрет на Божиќ, најголемиот христијански празник.

Обичаите за Коледе-Бадник почнуваат во ноќта пред празникот, со палење големи коледарски огнови, кои горат до доцна во ноќта, со песна, оро, греана ракија и вино, како и неизбежната погача.

Во раните утрински часови, најмладите коледари во духот на традицијата ги пеат своите бадникови песни и ќе ни го најават раѓањето на Исус Христос. Со традиционалните коледарски песни, малите дечиња од рано утрината по стариот добар обичај одат од врата до врата на христијанските домови, чин што според црковните верувања, го навестува скорешното Христово раѓање. Вредните дечиња за својот труд и испеана песна добиваат костени, бонбони, јаболка, портокали и симболично пари. Продуктите што ги добиваат коледарите треба да бидат посни, бидејќи сè уште трае божиќниот пост.

Бадникова трпеза

Во Македонија традиционално се собира семејството на вечера на Бадник. Се приготвува богата трпеза исклучително со посна храна, со што симболично треба да обезбеди богат род на земјоделските култури во следната година. Специфичната традиција за македонската прослава на Бадник е во секоја куќа да се меси кравајче, пита или погача, во кои се става паричка.

Вечерта кога сите ќе седнат на вечера, домаќинот, откако ќе се прекрсти и ќе ја благослови трпезата, го крши кравајчето на онолку делови колку што има членови во семејството, оставајќи уште дел за Бога и за куќата. Сите присутни во својот дел ја бараат паричката во лепчето и оној што ќе ја најде ќе се смета за најсреќен во годината што претстои.

Бадник е верски празник кога, според традицијата, семејството се собира на посна, богата вечера. Се вади од сè по нешто како адет, но и за бериќет, годината да биде богата.

Според верувањата и обичаите, на богатата бадникова посна трпеза ќе се најде и лепчето со паричка, а оној што ќе ја најде, се верува дека ќе има среќа и здравје во текот на годината. За вечера на Бадник се приготвува посна вечера од повеќе видови јадења.

Меѓу јадењата, најпочесно место заземаат посниот грав, питата со зелка или со праз, посните сармички, рибите, урмите, сушените смокви, бадемите, нескршени ореви (постои верување дека ако оревот кога ќе го скршите не е црвлив, ќе имате бериќет во претстојната година), јужните овошја (мандарини, портокали), јаболката, костените и баклавата. На масата треба да стои и запалена свеќа украсена со бадниково гранче.

Обичај е по вечерата, посната трпеза да не се раскрева, туку заедно со храната се остава така сè до утрото, затоа што постои верување дека дедо Боже ќе дојде преку ноќта да се нахрани.

Со Божиќ е поврзана и поговорката „Пред Божиќ, зад Божиќ, дома да си“, што има посебно значење дека за време на овој голем празник секој треба да биде дома и во кругот на семејството да го прослави овој голем христијански празник.