Пишува: Љубица Ангелкова од Битола, истакната македонска новинарка, медиумски професионалец и експерт за односи со јавност (ПР)
Има луѓе кај кои прво одиш за да ти ја средат косата, а со годините веќе одиш и за да се видите.
Косата, се разбира, останува сосема добра причина 😉
Кај Сашо од Прилеп, одам од минатиот век. Еден период и тој доаѓаше во Битола. Се менуваа адресите, фризурите, поводите. Од тие средби остана пријателство што одамна има за што да разговара и надвор од огледалото.
Годинава Сашо одбележува 40 години работа. А мене повод да седнам и да му го посветам овој текст ми даде една фотографија. Баба, ќерка, внука и правнука. Четири генерации од едно семејство кај истиот фризер. Замислете колку различни вкусови, карактери и ставови за должината на косата и за формата, а сите се согласуваат кај кого да одат.
Ми беше убава таа мисла. Дека можеш толку долго и толку добро да ја работиш својата работа, што некој еден ден ќе ти го донесе и правнучето. А ти ќе се наведнеш до неговата висина и ќе почнеш да ја заслужуваш довербата одново.
Сашо, среќни 40 години работа. Овој текст е мојот мал подарок за твојот голем јубилеј. И за сето она што со години се подразбира кога велиме „одам кај Сашо во Прилеп“.
„Кај Сашо, во четири генерации“. Мојата приказна за него, инспирирана од нив.
КАЈ САШО, ВО ЧЕТИРИ ГЕНЕРАЦИИ
Постојат семејства во кои се наследуваат куќи, накит, рецепти и расправии што никој веќе не памети како почнале. Во едно прилепско семејство, меѓу работите што вреди да се зачуваат е и бројот на фризерот.
Бабата, ќерката, внуката и правнуката одат кај Сашо Костадиноски.
Четири генерации. Само помислете колку различни идеи за убавина има во таа реченица. Колку пати нешто било модерно, престанало да биде, па се вратило со ново име и повисока цена. Колку ќерки одлучиле дека нема да личат на своите мајки. И сепак, сите седнале кај истиот човек.
Во професија што живее од промени, Сашо успеал да стане константа.
Годинава одбележува четириесет години работа. Убава, заокружена бројка, зад која стои многу работа што воопшто не е свечена. Часови на нозе. Концентрација и кога денот е при крај. Разговори, процени, повторувања. Обврската и последниот клиент да го добие вниманието на првиот.
Занаетот има таа незгодна особина што минатите успеси не те ослободуваат од денешната задача. Можеш да имаш одлична репутација, но некој штотуку седнал пред тебе и очекува добра фризура. За својата глава, луѓето имаат оправдано високи критериуми.
Со годините, „кај Сашо“ станало дел од секојдневието на Прилеп. Адреса што се пренесува во разговор, препорака поради која се доаѓа и од друг град.
Така, впрочем, се создава и добар дел од угледот на градовите. Преку конкретни луѓе поради кои вреди да отидеш таму.
Прилеп е познат по скарата. Јас одамна го поврзувам и со добри фризери. Не гледам причина градот да се задоволи со една репутација, особено кога и за другата има докази.
Салонот на Сашо има дрвени огледала, камен, бели завеси, старо радио. Предмети со карактер, собрани во простор што не изгледа како да побарал дозвола од Пинтерест. Тука има вкус кој веќе поминал низ неколку моди и очигледно нема намера да се вознемирува поради следната.
Тоа му прилега на еден добар салон. Фризерството постојано преговара меѓу она што се носи и она што некому му стои. Разликата е мала само додека не ја видиш во огледало.
Денес можеме да донесеме стотици фотографии за да објасниме што сакаме. Сепак, потребен е некој што ќе ја погледне нашата коса, нашето лице, начинот на кој се движиме и ќе процени што од таа замисла може да живее со нас. И во деновите кога немаме време. Особено тогаш.
Тука знаењето станува лично. Истата техника, применета врз различни луѓе, бара различни одлуки. Некому треба да му предложиш. Некого треба да го сослушаш. Со некого треба внимателно да го договориш значењето на зборот „малку“.
А потоа, сето тоа треба добро да го направиш.
Затоа фотографијата со четирите генерации кажува толку многу за Сашо. Довербата можеби почнала како семејна препорака, но секоја од тие жени имала можност да избере и некој друг. Лојалноста кон фризерот, за среќа, не се регулира со тестамент.
Тие останале.
Најмалата допрва го запознава човекот кому нејзиното семејство одамна му верува. На фотографијата тој е спуштен до нејзината висина, со чешелот во раката. Таа го гледа сериозно. Неговиот четириесетгодишен стаж засега не ѝ значи ништо. Важен ѝ е начинот на кој ѝ приоѓа.
Во тој кадар има нешто многу точно за добрите мајстори. По сите години, повторно почнуваш од почеток со секој нов човек.
На другата фотографија Сашо е во столот, а околу него се неговите три деца. Александра и Александар, постарите близнаци, и Адријан, кој го продолжува занаетот.
Адријан учел во познатата Академија Пањковиќ во Белград. Покрај можноста да учи од татко му, стекнал и свое школување, искуство во друга средина, основа врз која ќе го развива сопствениот начин на работа.
Тоа е важен дел од продолжувањето на една семејна професија. Да има место и за она што следниот човек ќе го донесе. Наследството бара доволно почит за да го зачуваш и доволно слобода за да направиш нешто свое со него.
На фотографијата на која потстрижува, Адријан е сосредоточен на праменот меѓу прстите. Семејната приказна тука станува негова работа. Презимето може да ја отвори вратата. Клиентот повторно ќе дојде поради раката.
За Сашо, ова се две убави мерки за изминатите четириесет години. Од едната страна, луѓе што му ги доверуваат своите деца. Од другата, неговото дете што ја избрало истата професија. Во двата случаи, некој одблизу гледал што прави и решил дека вреди да продолжи со него.
Таков углед се создава бавно. Често и без големи зборови. Еден задоволен човек му кажува на друг. Некој доаѓа по препорака, па останува со години. Името на мајсторот влегува во семејните разговори, во плановите за неделата, во подготовките за важен ден. Станува едно од оние имиња на кои не им треба презиме.
Јас одам кај Сашо од минатиот век. Доволно долго за да немам потреба да го идеализирам, а да имам добра причина да го напишам овој текст. Знам што значи да седнеш кај човек со кого објаснувањето не почнува секогаш од нула. Со време, и тоа станува дел од добрата услуга.
Но најдобрата приказна за неговиот јубилеј сепак е на фотографијата со четирите генерации. Еден човек ја работел својата работа доволно добро и доволно долго за да стане заеднички избор на луѓе што речиси сигурно не се согласуваат за сè друго.
Четириесет години подоцна, Сашо има нешто што секоја реклама се обидува да го постигне.
Некој што го сакаш ти вели „Оди кај него“.
И ти одиш.