Во времето кога Божјиот угодник свети Василиј Велики станал Архиепископ Кесариски, епархот на Кападокија, кој бил многу алчен и груб човек, имал обичај редовно да доаѓа со својата вojcка и да го огpaбyвa градот.

Кога на свети Василиј му јавиле дека епархот повторно доаѓа, тој побарал од богатите луѓе во Кеасрија да го донесат сиот свој накит и златници.

Кога епархот пристигнал, свети Василиј го пречекал и му го понудил богатството. Епархот се изненадил и по некое чудо се засрамил, така што одбил било што да земе, ниту пак го огpaби градот.

Тој никогаш повеќе не се ни вратил, ниту пак им досадувал на верните од градот. Свети Василиј останал со сиот накит и златници токму на Новогодишната вечер не знаејќи што на кого му припаѓа. Тогаш просветлен од Господ, тој ги замоли готвачите да направат мали лебови за секој верник.

Во секој од лебовите тој ставил нешто накит и златници. На денот на Новата година кога сите луѓе дошле во црква, тој на секого му дал по едно лепче. Тоа што секој го имал најдено во лепчето било токму тоа што претходно го имал дадено.

За спомен на овој настан до ден денес се практикува на денот на свети Василиј Велики, односно на Новата година (по стар календар) да се меси лепче со паричка во него.

Лепчето се разделува така што првото парче е наменето за спомен на Годпод Исус Христос второто за Пресвете Богородица, а третото за свети Василиј Велики. Понатаму лепчето се разделува на присутните. Оној кој ќе ја најде паричката го добива благословот на свети Василиј Велики за претстојната година.

Управата за јавни приходи (УЈП) ги потсетува сите правни и физички лица кои заклучно со декември 2025 година оствариле вкупен промет повисок од 2.000.000 денари од вршење на оданочив промет на добра и услуги, дека имаат обврска да поднесат Пријава за регистрација за целите на данокот на додадена вредност (образец ДДВ-01).

Доколку како физичко лице изнајмувате деловен простор во земјата, давате менаџерски, правни, економски, инженерски, занаетчиски услуги, давате приватни часови на ученици и студенти, остварувате приходи од продажба на земјоделски производи или вршите друг оданочив промет и во 2025 година сте оствариле промет над 2.000.000 денари треба да се регистрирате за целите на ДДВ.

Вкупен промет за целите на ДДВ е прометот што го направил обврзникот во текот на годината по основ на продажба на добра и извршени услуги. Во вкупен промет не влегува прометот кој е ослободен од ДДВ без право на одбивка на претходен данок, како на пример: изнајмување на станбени објекти и станови за живеење, услуги на осигурување и реосигурување, здравствени услуги, услуги за изучување на странски јазици, услуги на компјутерски центри, меѓународен превоз на патници и др.

Исто така, во вкупен промет не влегува и прометот кој се врши кон странски даночни обврзници и кој не подлежи на оданочување со ДДВ, како на пример: вршење на консултантски, адвокатски, ИТ и други услуги кон странски даночни обврзници.

Ако даночниот обврзник ја вршел својата дејност само во еден дел од календарската година, вкупниот годишен промет за цели за ДДВ се пресметува на тој начин што се зема вкупниот остварен промет за месеците кога ја вршел дејноста, истиот се дели со бројот на месеците на работење и се множи со дванаесет, при што се добива вкупен годишен промет.

На пример: Ако сте склучиле договор за закуп на деловен простор со почеток од 01.07.2025 година, а месечната закупнина изнесува 200.000 денари, пресметката за вкупен годишен промет за цели на регистрација за ДДВ е следна:

Бруто приход за 6 месеци: 1.200.000 денари
Месечен бруто приход: 1.200.000 / 6 месеци= 200.000 денари
Вкупен годишен приход: 200.000 * 12 месеци= 2.400.000 денари

Во овој случај даночниот обврзник има обврска да се регистрира за целите на ДДВ.

Пријава за регистрација за целите на данокот на додадена вредност (образец ДДВ-01), може да се достави и од даночните обврзници кои сакаат доброволно да се регистрираат за ДДВ.

Пријавите за регистрација за ДДВ се доставуваат најдоцна до 15-ти јануари 2026 година, електронски на http://etax.ujp.gov.mk/eTaxServices, лично во организациска единица на УЈП или по пошта.

Истовремено укажуваме дека физичките лица – ДДВ обврзници, заради електронско потпишување и поднесување на ДДВ пријавите, треба да набават и дигитален сертификат на USB токен.

Во однос на оние кои се регистрирани за ДДВ, а кои не оствариле промет над 2.000.000 денари во претходната календарска година и кај кои е истечен најмалку тригодишен период од регистрацијата за целите на ДДВ, можат да поднесат Пријава за отповикување на регистрација за данокот на додадена вредност.

Исто така, и ДДВ обврзниците кои во секоја од двете претходни календарски години поднесувале даночни пријави со вкупен промет помал од 2.000.000 денари и кои во секоја од двете претходни календарски години не искажувале претходен данок за одбивање, можат да поднесат Пријава за отповикување на регистрација за данокот на додадена вредност (образец ДДВ-01Б).

Пријавата за отповикување на регистрација за ДДВ (образец ДДВ-01Б) се поднесува најдоцна до 15-ти јануари 2026 година по електронски пат на http://etax.ujp.gov.mk/eTaxServices , лично во најблиската организациска единица на УЈП или по пошта.

Воедно, потсетуваме и дека Управата за јавни приходи може службено да изврши прекинување на регистрацијата за ДДВ доколку утврди дека:

-во претходната календарска година, даночниот обврзник поднесувал даночни пријави без искажан данок за извршен промет и без искажан претходен данок за одбивање;
-во двете претходни календарски години, даночниот обврзник поднесувал даночни пријави без искажување на данок за извршен промет, со исклучок кога во истите периоди во даночните пријави искажува само промет ослободен од данок со право на одбивка или претходен данок кој произлегува од промет на инвестициони добра извршен кон даночниот обврзник или увезени од него;
-даночниот обврзник не може да се најде на пријавената адреса и на адресата за вршење на деловни активности;
-даночниот обврзник не поднесувал даночна пријава за најмалку два даночни периоди кај месечните или тримесечните даночни обврзници;
-кај даночниот обврзник претходно е идентификувано даночно затајување.

Поради влошената безбедносна состојба во Исламска Република Иран, Министерството за надворешни работи на Македонија апелира до македонските граѓани кои се наоѓаат на територијата на оваа држава, истата да ја напуштат во прва можна и безбедна прилика. Истовремено, се апелира да се одложат сите патувања кон Иран кои не се неопходни.

„Министерството за надворешни работи ги има ставено на располагање сите свои капацитети за асистенција на државјаните на Република Северна Македонија, преку 24-часовниот СОС дежурен телефон +389 75 268 736, електронската адреса [email protected], како и преку дежурниот телефонски број на Дипломатско-конзуларното претставништво на Република Северна Македонија во Анкара: +90 539 456 97 10.“ – се вели во соопштението.

Вештачката интелигенција одамна не е поим од научнофантастични филмови, туку економска реалност која го преобликува пазарот на труд побрзо од која било технолошка револуција досега.

Додека едни во неа гледаат можност за неверојатен раст и продуктивност, други со загриженост ги следат вестите за милиони работни места што би можеле да исчезнат. Вистината, како и обично, е некаде помеѓу, но едно е сигурно: промените се неизбежни. Експертите предупредуваат дека до крајот на деценијата многу од денешните преофесии ќе станат излишни, но истовремено ќе се создадат и сосема нови.

Анализите на водечките светски институции, како „Светскиот економски форум“ и „McKinsey“, јасно покажуваат кои професии се најизложени на ризик.

Станува збор за работни места што се темелат на повторливи, рутински и предвидливи задачи. Алгоритмите и роботите стануваат сè повешти во извршување задачи за кои не е потребно високо ниво на емоционална интелигенција, креативност или комплексно решавање проблеми.

На самиот врв на листата на загрозени се административните работни места. Внесување податоци, транскрипција, водење евиденции и закажување состаноци се задачи што вештачката интелигенција веќе денес ги извршува побрзо и попрецизно од луѓето.

Слична судбина ги очекува и вработените во корисничка поддршка и кол-центри. AI чат-ботовите и виртуелните асистенти стануваат сè пософистицирани и способни да решаваат поголем дел од корисничките прашања без човечка интервенција.

Според извештај на банката „Goldman Sachs“, вештачката интелигенција би можела да замени еквивалент на дури 300 милиони работни места со полно работно време на глобално ниво.

Бранот на автоматизација не застанува само на канцелариските работи:

Малопродажба

Самоуслужните каси веќе ја намалија потребата од касиери, а понатамошниот развој на технологијата би можел целосно да ги елиминира.

Логистика

Работниците во магацини, чија работа се сведува на сортирање и пакување, се загрозени бидејќи роботизацијата станува стандард во логистичките центри.

Финансии и право

Во сметководството и книговодството, софтверите ја автоматизираат обработката на фактури и плати. Во правниот сектор, AI алатките преземаат преглед на документи и правни истражувања.

Медиуми и јазици
Лекторите и редакторите чувствуваат притисок бидејќи јазичните модели стануваат сè подобри во исправување граматички грешки и стилско дотерување на текстови.

Трансформација, а не апокалипса

Иако прогнозите за 85 милиони згаснати работни места до 2026 година звучат застрашувачки, важно е да се погледне пошироката слика.

Истиот извештај на „Светскиот економски форум“ предвидува дека истовремено ќе се создадат 97 милиони нови работни места.

Вештачката интелигенција не ги уништува работните места, туку ги трансформира. Со автоматизирање на здодевните задачи, таа им овозможува на луѓето да се фокусираат на покреативни и постратешки аспекти од работата.

Работни места што остануваат сигурни

Занимањата што бараат човечки допир, емпатија, критичко размислување и лидерство тешко ќе бидат заменети.

Лекари, хирурзи, психолози, наставници и менаџери ќе останат незаменливи поради нивната способност да разбираат комплексни човечки емоции.

Исто така, побарувачката за стручњаци кои развиваат и управуваат со AI системи расте експоненцијално.

Клучот за преживување во оваа транзиција лежи во приспособувањето и доживотното учење. Развивањето „човечки“ вештини, како комуникација и решавање проблеми, ќе биде пресудно.

Иднината на работата не е борба меѓу човекот и машината, туку партнерство во кое секој го прави она во што е најдобар, пишува „Raport.ba“.

Пред неколку дена сите го видовме видеото од стадо елени во Националниот парк “Галичица” и бевме воодушевени од нивниот број и убавина.

Видеото кое го објавија од националниот парк стана вирално и го пренесоа речиси сите медиуми, но знаете ли кои се “виновниците” кои се грижат за овие благородни животни?

Се разбира тоа се луѓето од репродуктивниот центар за елени во Националениот парк “Галичица”.

Денеска тие објавија фотографии и ја запознаа јавноста како во изминатите години се грижат за животните, чиј број постојано расте од 2019 година.

-Нашиот посветен ренџер Лазе, заедно со неговите помошници Јане и Кире, секојдневно се на терен – обезбедуваат храна и вода, вршат редовни контроли и се грижат за безбедноста и благосостојбата на елените. Резултатите зборуваат сами за себе: во 2019 година бројката изнесуваше околу 30 единки, а денес популацијата е зголемена на над 200 елени. Покрај постојаното присуство на ренџерската служба, центарот е опремен и со видео-надзор камери, кои овозможуваат дополнителна, непосредна заштита и навремена реакција. Репродуктивниот центар беше отворен во 2019 година со јасна цел – активно управување со високопланинските пасишта, заштита и обновување на популацијата на елени и долгорочно зачувување на биолошката разновидност во паркот. Овој пристап придонесува за здрави екосистеми, рамнотежа во природата и одржлива иднина за Галичица – напишаа од Националниот парк “Галичица” на социјалните мрежи.

Се стабилизираат состојбите на пазарот за јајца во Европа што резултираше со намалени цени на јајцата и во нашата земја, изјави заменик министерот за економија и труд Марјан Ристески по забележителниот пад на цената на јајцата на домашниот пазар во просек за 40-тина денари.

Падот на цената во некои маркети беше забележан и пред Нова година, а денес на повеќето проджни места.

-Не станува збор за владина мерка, туку за движењата на пазарот. Имаме податоци од Државниот пазарен инспекторат дека по Нова Година има намалување на цената на јајцата во малопродажбата. Тоа главно се должи на стабилизацијата на цените за храна во живинарските фарми, а и надминат е пробемот со птичји грип во Европа. Тоа една од основните причини за намалувањето на цената на јајцата. Очекуваме во наредниот период да се стабилизира цената на јајцата во маркетите и во продавниците и тоа би траело до Велигденските празници кога, традиционално, се зголмува побарувачката.Ние сме пазарна економија, односно понудата и побарувачката ја регулираат цената и на јајцата – изјави Ристески.

Во ноември имаше ценовен скок поради недостигот од јајца во околните земји и во Европа.

Православните христијани кои се водат според Јулијанскиот календар вечер ќе ја пречекаат Стара нова година, која почнува утре на Василица (1 / 14 јануари).

Многу македонски семејства Василица ја празнуваат како домашна слава, а оние кои го носат името на Свети Василиј Велики, како Васил, Васко, Васе, Васка…, го слават својот именден. На семејната трпеза се крши погача со паричка, а се верува дека на оној што ќе му падне, годината ќе му биде среќна и бериќетна.

По повод празникот Обрезание Господово и Свети Василиј Велики, утре во храмовите на Македонската православна црква ќе биде служена света Василиева литургија.

Свети Василиј Велики е еден од тројцата најголеми црковни учители од четвртиот век. Родум бил од Кападокија, а завршил школо во Атина. Тој бил голем христијански филозоф, а се прославил и како епископ и заштитник на чистотата на православното учење. Свети Василиј Велики се упокоил на 14 јануари во 379 година.

Покрај Македонската православна црква, според Јулијанскиот календар, верските празници ги слават и Руската и Српската црква, Ерусалимската патријаршија и монасите на Света Гора. За разлика од нив, по Грегоријанскиот календар се водат Грчката, Бугарската, Романската, Украинската и Грузиската православна црква.

Регулаторната комисија за енергетика, водни услуги и услуги (РКЕ) донесе Одлука со која се врши зголемување на малопродажните цени на нафтените деривати во просек за 0,03% во однос на одлуката од 5.1.2026 година.

Малопродажните цени на бензините ЕУРОСУПЕР БС-95 и ЕУРОСУПЕР БС-98, како и на Екстра лесното масло за домаќинство на (ЕЛ-1) се зголемуваат за 0,50 ден/лит. Малопродажната цена на ЕУРОДИЗЕЛ (Д-Е V) не се менува.

Малопродажната цена на Мазутот М-1 НС се намалува за 0,668 ден/кг и сега ќе изнесува 32,133 ден/кг.

Од 13.1.2026 година од 00:01 часот максималните цени на нафтените деривати ќе изнесуваат:

Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 95 70,50 (денари/литар)
Моторен бензин ЕУРОСУПЕР БС – 98 72,50 (денари/литар)
Дизел гориво ЕУРОДИЗЕЛ БС (Д-Е V) 64,50 (денари/литар)
Масло за горење Екстра лесно 1 (ЕЛ-1) 64,50 (денари/литар)
Мазут М-1 НС 32,133 (денари/килограм)

Денес, на Одделот за неврологија при Невропсихијатриското одделение на ЈЗУ Општа Болница Прилеп, беше остварен важен момент за здравството во градот Прилеп со првото успешно спроведување на интравенска тромболиза – високо специјализирана и животоспасувачка интервенција за акутен третман на исхемичен мозочен удар.

Оваа современа терапевтска постапка се применува во строго дефиниран временски прозорец од појавата на симптомите и има за цел навремено да се воспостави протокот на крв во засегнатото мозочно ткиво, со што се спречува трајно оштетување и се овозможува целосно или значително повлекување на невролошкиот дефицит.

Првиот пациент, млад маж на 29-годишна возраст, беше примен поради нагло настаната слабост на левата рака, асиметрија на лицето и отежнат, неразбирлив говор.

Благодарение на брзата дијагностика и навремената примена на терапијата, по интервенцијата пациентот е во целост без невролошки последици и без појава на компликации.

Процедурата ја реализираше д-р Петар Кузмановски, во координација со стручен и посветен тим од медицинските сестри Аница, Соња и Зорица, чија професионалност и организираност беа од клучно значење за успешниот исход.

Паралелно со денешното достигнување, во рамки на Одделот се воведени и систематски скрининг прегледи со доплер сонографија на вратните крвни садови кај сите невролошки пациенти, со што се воспоставува современ пристап кон рана дијагностика, како и кон примарна и секундарна превенција на исхемичниот мозочен удар.

Денешниот ангажман на медицинскиот тим претставува пример за тимска работа, брза организација и искрена грижа за пациентот, со што уште еднаш се потврдува високото ниво на квалитет и хуманост во здравствената услуга што ја нуди ЈЗУ Општа Болница со проширена дејност Прилеп.